Hosting firmalarının neredeyse tamamı “%99.9 uptime garantisi” ifadesini kullanır. Ancak bu oran çoğu zaman yanlış anlaşılır. %99.9 kulağa çok yüksek gelse de, pratikte sitenin tamamen hiç kapanmayacağı anlamına gelmez.
Bu yazıda uptime kavramının ne olduğunu, %99.9’un gerçekte ne kadar kesinti anlamına geldiğini ve bu değerin web siteleri için neden kritik olduğunu net bir şekilde açıklıyoruz.
Uptime Nedir?
Uptime, bir sunucunun veya web sitesinin erişilebilir ve çalışır durumda olduğu sürenin oranını ifade eder. Genellikle aylık veya yıllık bazda yüzde (%) olarak belirtilir.
Uptime ne kadar yüksekse, site o kadar az kesinti yaşamış demektir.
%99.9 Uptime Ne Demektir?
%99.9 uptime, sitenin zamanın %0.1’inde erişilemez olabileceği anlamına gelir. Bu küçük bir oran gibi görünse de zamana vurulduğunda tablo değişir.
Yaklaşık kesinti süreleri şöyledir:
-
Günlük: ~1,4 dakika
-
Aylık: ~43 dakika
-
Yıllık: ~8,7 saat
Yani %99.9 uptime’a sahip bir hosting, yılda toplamda 8 saate yakın kesinti yaşayabilir.
%99.99 ve %99.999 Uptime Arasındaki Fark
Hosting firmaları bazen daha yüksek oranlar sunar. Bu farklar küçümsense de etkileri büyüktür.
%99.99 uptime:
-
Aylık ~4 dakika kesinti
-
Yıllık ~52 dakika kesinti
%99.999 uptime:
-
Aylık ~26 saniye kesinti
-
Yıllık ~5 dakika kesinti
Özellikle e-ticaret ve kurumsal sitelerde bu fark kritik hale gelir.
Hosting Firmaları Uptime’ı Nasıl Hesaplar?
Uptime oranları genellikle sunucu seviyesinde ölçülür. Bu da şu anlama gelir:
Sunucu çalışıyor görünse bile:
-
Siteniz açılmayabilir
-
Veritabanı yanıt vermeyebilir
-
PHP servisleri durmuş olabilir
Yani ilan edilen uptime, her zaman sitenizin gerçekten erişilebilir olduğu anlamına gelmez.
Planlı Bakımlar Uptime’a Dahil mi?
Çoğu hosting firması planlı bakımları uptime hesabına dahil etmez. Bu bakım saatlerinde yaşanan kesintiler “normal” kabul edilir.
Bu nedenle sözleşmelerde ve SLA (Service Level Agreement) detaylarında uptime’ın nasıl hesaplandığı mutlaka incelenmelidir.
Uptime SEO’yu Nasıl Etkiler?
Kısa ve nadir kesintiler genellikle ciddi SEO sorununa yol açmaz. Ancak sık tekrar eden veya uzun süren kesintiler Google botlarının siteye erişememesine neden olur.
Bu durumda:
-
Tarama sıklığı düşer
-
İndeksleme sorunları yaşanır
-
Sıralamalarda dalgalanma görülebilir
Uptime, SEO’nun dolaylı ama önemli bir parçasıdır.
Uptime Kullanıcı Deneyimini Nasıl Etkiler?
Bir kullanıcı siteye girdiğinde site açılmıyorsa, ikinci bir şans çoğu zaman verilmez. Özellikle:
Satın alma anında
Form doldururken
Giriş yapmaya çalışırken
yaşanan kesintiler doğrudan gelir ve güven kaybına yol açar.
Uptime Garantisi Gerçekten Garanti mi?
Çoğu hosting firması uptime garantisi verir ancak bu garanti genellikle para iadesi veya küçük kredi ile sınırlıdır.
Yani:
-
Satış kaybı
-
SEO zararı
-
Marka itibarı
gibi kayıplar telafi edilmez. Bu nedenle uptime sadece kağıt üzerindeki bir oran olarak değerlendirilmemelidir.
Gerçek Uptime Nasıl Ölçülür?
Gerçek uptime’ı anlamanın en sağlıklı yolu, bağımsız izleme servisleri kullanmaktır.
Bu servisler:
-
Siteyi düzenli aralıklarla kontrol eder
-
Kesinti sürelerini raporlar
-
Gerçek uptime oranını gösterir
Hosting firmasının beyanı ile gerçek durum bu şekilde karşılaştırılabilir.
Düşük Uptime’ın En Yaygın Nedenleri
Uptime düşüşlerinin başlıca nedenleri şunlardır:
Aşırı yüklenmiş sunucular
Yetersiz donanım
Yanlış yapılandırmalar
Bakım ve güncellemeler
Ağ ve veri merkezi sorunları
Bu nedenlerin çoğu doğrudan hosting altyapısıyla ilgilidir.
Hangi Siteler İçin Yüksek Uptime Kritik?
Yüksek uptime özellikle şu siteler için kritiktir:
E-ticaret siteleri
Üyelik ve giriş sistemi olan platformlar
Kurumsal web siteleri
Yoğun trafik alan içerik siteleri
Bu tür projelerde %99.9 yerine daha yüksek uptime hedeflenmelidir.
Uptime mı Performans mı Daha Önemli?
Aslında ikisi birlikte önemlidir. Sürekli açık ama çok yavaş bir site de, hızlı ama sık kapanan bir site de kullanıcıyı kaybettirir.
İyi bir hosting altyapısı:
-
Yüksek uptime
-
Stabil performans
birlikte sunmalıdır.
%99.9 uptime, “site hiç kapanmaz” anlamına gelmez. Aksine, yılda saatlerce kesinti yaşanabileceğini ifade eder. Bu nedenle uptime oranları mutlaka gerçekçi şekilde değerlendirilmelidir.
Web siteleri için uptime; SEO, kullanıcı deneyimi ve gelir açısından kritik bir faktördür. Hosting seçerken yalnızca fiyat veya disk alanı değil, gerçek uptime performansı da dikkate alınmalıdır.
